 Cosun heeft twee locaties op het oog voor nieuw te bouwen bio-ethanolfabrieken: Sas van Gent en Groningen. Zeker is dat groeien in bio-ethanol past in onze strategie, vertelt Kees Menkhorst, voorzitter concerndirectie Royal Cosun. “Maar, er is nog geen enkel besluit genomen om te investeren in de bouw van een of twee fabrieken. Ondernemen betekent risico nemen, maar over een aantal aspecten willen we meer duidelijkheid voordat de spa de grond in kan gaan. Vandaar dat voor beide locaties een haalbaarheidsonderzoek loopt. Komend voorjaar verwachten we de eerste resultaten waarop we een besluit verwachten te nemen. ”
Strategische optie
Nedalco is in 2004 een volle dochter van Cosun geworden en maakt onderdeel uit van de groep ‘basisingrediënten’. Andere groepen zijn ‘samengestelde ingrediënten’ en ‘aardappelproducten’. Voedingsingrediënten en –middelen uit natuurlijke grondstoffen zijn sinds jaar en dag de kern van ons concern. Menkhorst: “Dat blijft ook zo. Neemt niet weg dat met het oog op de toekomst andere strategische opties denkbaar zijn. Eén ervan hebben we concreet benoemd: non-food toepassingen op basis van hernieuwbare, natuurlijke grondstoffen.”
Cosun-bedrijven en het Cosun Food Technology Centre beschikken over veel kennis van natuurlijke grondstoffen (samenstelling, eigenschappen, toepasbaarheid) en procestechnologie die nodig is om deze grondstoffen te verwerken. “Dit heeft eerder geleid tot toepassingen anders dan voeding, zoals inulinederivaten, zetmeel voor de papierindustrie en bio-ethanol als alternatief voor fossiele brandstof. Met de toenemende kans op schaarste en/of ontoegankelijkheid tot laatstgenoemde, en de toenemende aandacht voor het milieu is de markt voor bio-ethanol een veelbelovende.”
Accijns
De productie van bio-ethanol sluit goed aan bij het Europese en Nederlandse overheidbeleid om fossiele transportbrandstoffen in toenemende mate te vervangen door biobrandstoffen. Leveranciers van brandstof zijn met ingang van 2007 verplicht 2% en in 2010 5,75% biobrandstoffen bij te mengen in de fossiele transportbrandstoffen.
“Helaas neemt de Nederlandse overheid geen voorbeeld aan Duitse en Franse collega’s die biobrandstof aantrekkelijker maken voor de koper door weinig tot geen accijnzen te heffen. Komt bij dat de Europese markt voor biobrandstof geen ‘normale’ marktwerking kent. Aan de Belgische pomp is bijvoorbeeld alleen in België geproduceerde biobrandstof bijgemengd. De kostprijs en de ontwikkelingen in politiek en afzetmarkt zijn dan ook belangrijke aspecten in de haalbaarheidsonderzoeken.”
Sas van Gent
Nedalco heeft een productielocatie voor natuurlijke alcohol voor consumptie en medische toepassingen in aanbouw in Manchester (UK) en een reeds lang bestaande fabriek in en Bergen op Zoom. Deze laatste gaat per 2011 sluiten. Vorig jaar is een nieuwe alcoholfabriek in Sas van Gent officieel in gebruik genomen. Daar zou ook de productie van bio-ethanol een plek moeten krijgen.
“Het haalbaarheidsonderzoek voor deze bio-ethanol locatie is vergevorderd. Nedalco werkt aan een pre-engineering plan, waarbij de fabriek in groter detail wordt ontworpen. Dan zal duidelijk zijn hoe de grondstoftoevoer zal verlopen en is nauwkeuriger in te schatten welke investering nodig is. Komend voorjaar verwachten we de eerste rapporten uit dit onderzoek.”
Groningen
Het besluit om ook een haalbaarheidsonderzoek te verrichten naar de bouw van een bio-ethanolfabriek in Groningen is onlangs genomen. Suiker Unie heeft een fabriek in Groningen. In Vierverlaten staat de suikerfabriek van CSM, die onderdeel uitmaakt van de voorgenomen overname van CSM Suiker BV door Cosun.
“Een bio-ethanolfabriek daar waar grondstoffen beschikbaar zijn, ligt voor de hand. In de suikerbietencampagne zal dat een restproduct van de suikerproductie zijn. Voor bio-ethanolproductie buiten de campagne om, onderzoeken we de mogelijkheid om ‘bio-ethanolbieten’ te laten telen die we niet verwerken tot suiker, maar rechtstreeks tot bio-ethanol. Dat is technisch haalbaar en de technische kennis hebben Nedalco en Suiker Unie in huis.”
“Het onderzoek zal verder gaan dan de vraag ‘wat is een geschikte locatie’. We moeten een halffabrikaat uit de suikerfabriek opslaan en dit buiten de suikercampagne verwerken tot bio-ethanol. Ook zal het voor agrarische ondernemers interessant moeten zijn om ‘bio-ethanolbieten’ te telen tegen een prijs die voor hen en voor ons acceptabel is. En dan gaat het om een aanzienlijk areaal.”
Tweede generatie
Een vraag die regelmatig terug keert is of biobrandstof uit natuurlijke grondstoffen een bedreiging gaat vormen voor de beschikbaarheid van voldoende betaalbaar voedsel. Een interessante vraag voor een concern dat haar pijlen voor de toekomst richt op food en non-food toepassingen uit hernieuwbare grondstoffen.
Menkhorst: “Europa beschikt over weinig tot geen aardgas- en aardoliebronnen. We zitten in een afhankelijkheidspositie. We moeten ons afvragen of we die positie ook willen innemen in alternatieve brandstoffen. Europa zou er naar moeten streven om voor een groot deel in de eigen behoefte te kunnen voorzien. Uiteraard moet Europa ook zelfvoorzienend blijven in voedsel.”
“De vraag naar bio-ethanol in Europa zal snel toenemen, dus ook de vraag naar grondstoffen. Daarom is de ontwikkeling van een tweede generatie grondstoffen voor bio-ethanol productie van belang. Nedalco heeft samen met TU Delft een giststam ontwikkeld, waarmee het bio-ethanol kan produceren uit xylose, ofwel suikers die in houtvezels liggen opgeslagen. Zo kunnen stro, bietenpulp en dergelijke als grondstof gaan dienen.”
<<< terug |